.... naslovna

.... psi

.... mačke

.... ptice

.... male životinje

.... galerija

.... prezentacije

.... forum

Drugačiji pogled na srpsko golubarstvo danas

Iako relativno zapostavljeno u medijima, golubarstvo u Srbiji ima izuzetno dugu tradiciju, mnogo dužu od kinologije ili felinologije. Kao i mnoge druge stvari i golubarstvo smo nasledili od Turaka i njihove tradicije o čemu nesumnjivo svedoče nazivi za rase i tipove golubova koje su kod nas u upotrebi. Razgovor o srpskim ćubanima visokoletačima je vođen sa veteranom golubarstva Svetom Simićem sa Neimara koji ove ptice gaji od 1972 godine i koga većina golubara u našoj zemlji smatra dekadentnim zbog svog istrajnog gajenja jedne čiste rase i zbog odbijanja da radi takmičenja i rezultata kvari to što je postigao.

Fotografija iz 1920. godine koju vidite [gore] odslikava sve značajno što je postojalo u srpskom golubarstvu tj. sve viđenije odgajivače tog vremena. Fotografiju je napravio Slavko Vasiljković sa Bulbudera, osnivač određenog tipa golubova koji se zvao bulbuderski šarac. Ovaj golub je bio karakterističan po raznim bojama perja među kojima je dominirala plavkasta nijansa dok mu je glava bila bela. Najpoznatiji beogradski golubar [treći sdesna u donjem redu] bio je poznat pod nadimkom  "Tišljer".

Izuzetno važna figura srpskog golubarstva je bio i Andra Bihel [peti sa desne strane u gornjem redu], beogradski boem i bogataš, vlasnik puškarske radionice u Balkanskoj ulici, takođe poznat i kao lovac.* . Prvi sa leve strane stoji Laza "Pače" sa Pašinom brda a takođe u gornjem redu, [sa frizurom koja nalikuje šeširu], je Karlo Bihel.

Kao što je već napomenuto, srpsko golubarstvo pa i ćubani visokoletači, koji su i glavna tema ovog teksta, nasleđeni su sa istoka tj. iz Turske. Imena koja i danas golubove određuju prema boji su: arap za crne, beaz za bele, šapar za  belo-crne, krzal za smeđe-bele a boz za golubove sa "biber i so" šarama. Bakarlije su tamno smeđi, tekiri tamno plavi a mavijani imaju onu boju koju zovemo "golubije plavom".


varijacija krzal
   Golubovi tj. odgajivači se na takmičenjima nadmeću u različitim disciplinama u zavisnosti od rase odnosno osobenosti koju baš ta rasa poseduje. Postoje estetska takmičenja za ukrasne golubove, zatim trke za pismonoše kod kojih je glavni kriterijum brzina i dužina pređenog puta i takmičenje u dužini [vremena] kružnog leta za visokoletače. Golubovi pismonoše su jedno od čuda prirode i svakako zaslužuju posebno predstavljanje. Ovoga puta navešću samo sledeće: rekord u dužini leta za goluba pismonošu je relacija Japana - Francuska. Osim izuzetne dužine puta, mnogo zanimljivija činjenica je da se u ovakvim takmičenjima (a nekada davno i u mnogo važnijim prilikama) golub odnosi u kavezu na neku lokaciju, zatim se pušta i tada pokazuje svoju zadivljujuću sposobnost - vraća se kući. Za navigaciju koristi magnetno polje zemlje! O ovome će biti reči u jednom od narednih tekstova posvećenom samo golubovima pismonošama. U okviru jedne rase, za razliku od recimo pasa i mačaka, nisu uvek presudne boje, položaj i raspored šara ili težina. Kod ćubana visokoletača najvažnjim se smatra trajanje leta koju golub [ili jato] ostvari, zatim pravilnost leta i silazak iz visine ("iz pravilnog visa", kako kažu golubari). Pod pravilnošću leta i silaskom se podrazumeva da golub ne leti nisko, da se ne vraća između kuća već da se može videti tokom leta i da ima jasan silazak iz visine i povratak. "Pravilan vis" je između 800 i 1200 metara. Ono što fascinira je dužina leta koju postižu vrhunski visokoletači a kod srpskog klasičnog ćubana visokoletača rekord iznosi nešto preko 12 sati neprekidnog leta. Posle ovakvih napora ptice se vraćaju u svoj matični golubarnik crvenih očiju zbog velikih visina, poleglih krila i sa znatno smanjenom telesnom težinom.

Naša zemlja je nažalost i u ovom slučaju krenula svojim, čini se pogrešnim, putem razvoja rase visokoletača. Evropske "velesile" na polju golubova visokoletača su Engleska i Nemačka u kojima se gaji rasa "tipler". Rekord u dužini leta za ove golubove iznosi preko 20 sati, dok su sasvim uobičajene dužine od 16, 17 pa čak i 18 sati. Kada ovaj podatak uporedimo sa maksimalnim trajanjem leta koje mogu postići klasični srpski visokoletači od oko 11, 12 sati dolazimo do srži srpskog golubarstva danas. Naime, u poslednjih 15-ak godina, radi boljih rezultata na takmičenjima 90% golubara ukršta tiplere sa domaćim ćubanima i dobija tzv. hibride. Ovako dobijeni golubovi imaju povećano maksimalno trajanje leta za trećinu u odnosu na klasične ćubane. Ono što zbunjuje je činjenica da i pored toga što ovako dobijeni hibridi nisu u stanju da daju iole dobro potomstvo, golubari i dalje nastavljaju da ukrštaju ove dve jake rase kako bi dobili tu prvu "poboljšanu" generaciju. Dobro ste pročitali, skoro svaka sledeća generacija hibrida (posle one prve dobijene od roditelja ćubana i tiplera) daje izuzetno slabe i za reprodukciju nesposobne potomke. Svaki golubar u Srbiji koji gaji hibride mora imati čiste rasne ćubane i tiplere za svaku sledeću generaciju tzv. hibrida. Nameće se pitanje zašto se u potpunosti ne pređe na očigledno po izdržljivosti superiorniju rasu tiplera ako je dužina leta najvažnija? Da li su u pitanju želja za originalnošću po svaku cenu, novac, prestiž ili nešto drugo ostaje da nagađamo. Čak ni 31 godina bavljenja golubarstvom mom sagovorniku nije razjasnila tu neobičnu činjenicu. Ako ste kojim slučajem pročitali članak o sijamskim mačkama sigurno Vam se nameće neka paralela između onoga što se dešavalo sijamcima i ovoga što se kod nas događa golubovima visokoletačima.

Ostaje činjenica da u Srbiji i Crnoj Gori ima 642 (!?!) udruženja golubara u 60 opštinskih saveza koji su opet u 12 regionalnih saveza. Takmičenja se održavaju svake godine od lokalnih do saveznih. Posle razgovora sa jednim od najiskusnijih golubara u Srbiji (koji nije član nijednog udruženja više od 10 godina) ostaje utisak da i u ovom segmentu stvari nisu sasvim čiste i poštene. Poučen ličnim iskustvom sa kinoloških izložbi koje se održavaju u našoj zemlji ovaj podatak me uopšte ne čudi. Gde je granica između ljubavi prema određenim životinjama i nepoštene borbe za plasman po svaku cenu prosudite sami...

*Napomena: Web portal Životinjsko carstvo NE promoviše, tj. osuđuje svaku vrstu lova ili ribolova u cilju zabave ili tzv. sporta.



Komentari



                                      

.... divljina

 

2003-2005 © Životinjsko carstvo